Szukaj na tym blogu

sobota, 10 grudnia 2011

Energooszczędność świetlówek energooszczędnych.


Świetlówki kompaktowe pozwalają znacznie zaoszczędzić energię przeznaczoną na oświetlenie. Może nie jest to reklamowane przez wielu producentów 80% w stosunku do żarówek żarnikowych, lecz z pewnością 60-70% czyli naprawdę sporo.

Świetlówki nie mają dobrej prasy i z punktu widzenia ekologicznego i rzeczywiście nie są najbardziej przyjaznym dla środowiska urządzeniem dziś jednak skoncentruję się na aspekcie energetycznym świetlówek i obalę jeden powszechny mit na ich temat.

Panuje często powtarzana opinia, że świetlówek kompaktowych nie „opłaca” się instalować w miejscach gdzie oświetlamy często, lecz krótko gdyż tego typu źródła światła zużywają dużo energii podczas startu i przy krótkim czasie oświetlenia nie są oszczędne?

Ten mit o dużym zużyciu energii jest bardzo powszechny, lecz nieuzasadniony. Aby go obalić zmierzyłem przy pomocy dokładnego watomierza pobór mocy czynnej i biernej kilku świetlówek, jakie miałem w domu. Z uwagi, że świetlówki mam już od dłuższego czasu do testów trafiły zarówno urządzenia renomowanych producentów (na marginesie dające bardzo dobre światło) jak i urządzenia niskobudżetowe kupione w markecie. Wyniki testu w każdym przypadku były jednakowe. Żadna z testowanych świetlówek nie charakteryzowała się nadmiernym zapotrzebowaniem na moc podczas startu nawet w przy głębokim wychłodzeniu. W przypadku celowego wychładzania świetlówki charakterystyczny był pobór mocy mniejszej od nominalnej do momentu rozgrzania, co obrazuje poniższy wykres.
Im świetlówka jest bardziej wychłodzona tym dłużej się nagrzewa świecąc słabiej i pobierając moc mniejszą od nominalnej.

Mówiąc o energooszczędnych świetlówkach kompaktowych należy także wspomnieć o ich zużyciu mocy biernej. Świetlówka nie jest czystą reaktancją, dlatego oprócz poboru mocy czynnej, czyli tej, za którą płacimy pobiera z sieci sporo tzw. mocy biernej, czyli energii, która nie jest zamieniana na pracę (gospodarstwa domowe nie płacą za pobieraną moc bierną). Średnio testowane świetlówki kompaktowe pobierały w przybliżeniu tyle samo mocy biernej czynnej. Widać to dobrze na powyższym wykresie mocy pozornej, czyli sumy geometrycznej mocy czynnej i biernej.

Podsumowanie
Świetlówki kompaktowe nie pobierają dużo energii podczas startu.
Świetlówki kompaktowe pobierają oprócz mocy czynnej w takiej samej ilości także moc bierną.

Słownik
Moc czynna – moc pobierana ze źródła i zamieniana na pracą, światło, lub ciepło za nią płacimy.
Moc bierna – moc pobierana ze źródła niezamieniana na pracę, lecz niezbędna do działania urządzeń jak silniki i transformatory.
Moc pozorna – iloraz napięcia i natężenia prądu, czyli suma geometryczna mocy czynnej i biernej.

niedziela, 4 grudnia 2011

Pompa ciepła powietrze woda – tylko dla ogrzewania niskotemperaturowego.

Pompy ciepła wykorzystujące, jako dolne źródło powietrze zdobywają coraz większą popularność. Z jednej strony w przypadku tego typu pomp ciepła nastąpił duży postęp technologiczny, który wiąże się z rosnącym COP a także z możliwością pracy w bardzo niskich temperaturach rzędu -20, 25C, co sprawia, że pompa na bazie dolnego źródła w postaci powietrza atmosferycznego może być w polskim klimacie monowalentnym źródłem ciepła. Z drugiej strony pompy ciepła powietrze/woda charakteryzują się prostszym i znacznie tańszym montażem głownie z uwagi na brak kosztownych prac związanych z wykonaniem dolnego źródła. Wymienione zalety powietrznych pomp ciepła nie oznaczają, że są one idealnym, rozwiązaniem dla każdej instalacji. W mojej ocenie nie jest zasadne stosowanie tego typu urządzeń w instalacjach wysokotemperaturowych i nie mam tu na myśli grzejników zasilanych temperaturą maksymalną 90 C bo w takim przypadku pomp ciepła zupełnie się nie stosuje. Producenci powietrznych pomp ciepła często podkreślają, że ich urządzenia z powodzeniem mogą podgrzewać wodę do 50 – 60 C i rzeczywiście w teorii systemy ogrzewania pracujące na takich temperaturach można by zasilać powietrzną pompą ciepła. Zasadniczy problem polega jednak na tym, że wraz ze wzrostem temperatury zasilania znacząco spada efektywność takiej pompy ciepła.

Wykres COP dla powietrznej mamy ciepła dla różnych temperatur zasilania w funkcji temperatury dolnego źródeł ciepła. Źródło STIEBEL ELTRON

Wykres pokazuje, że między pracą pompy dla zasilania CO 35C a 50 – 60 C jest przepaść w COP.
Z uwagi, że zależność między efektywnością pracy pompy ciepła a różnicą temperatur między górnym a dolnym źródłem jest w przybliżeniu prostoliniowa możliwe jest przybliżone obliczenie średniorocznego współczynnika COP dla danej pompy i danych warunków klimatycznych. W tym celu niezbędne będzie wykorzystanie arkusza kalkulacyjnego oraz danych meteorologicznych w postaci typowego roku meteorologicznego.

Obliczenia zaczynamy od importu do arkusza kalkulacyjnego danych DBT, czyli danych o temperaturze powietrza. Następnie należy ustalić, na jakiej różnicy temperatur będzie pracować pompa. W tym celu należy wyznaczyć minimalną oraz maksymalną temperaturę zasilania, która będzie skorelowana (liniowo) z temperaturą na zewnątrz budynku. Dla tak wyznaczonych warunków można przystąpić do obliczenia współczynnika COP, godzina po godzinie dla całego sezonu grzewczego. Na szczególną uwagę zasługuje wyznaczenie średniorocznego COP. Nie może być to zwykła średnia gdyż w tym przypadku wysokie COP w miesiącach przejściowych zaburzyłoby realny wynik gdyż najwięcej energii pozyskiwane jest w miesiącach zimowych a waga COP będzie rosła wraz ze spadkiem temperatury na zewnątrz. Dlatego w tym celu należy wyznaczyć średnią ważoną.

Przykład obliczeń dla Krakowa w poniższym pliku
https://docs.google.com/spreadsheet/ccc?key=0AqrQUMXHpwk9dEVrRkN5ZkV5ZVE4RzhpalA1MWYzc1E

Z moich obliczeń wynika że pompa ciepła (celowo nie podaje producenta) pracująca na maksymalnej temperaturze zasilania 35C w okolicach Krakowa jest w stanie osiągnąć średnie COP 3,6 i współczynnik sezonowej efektywności z uwzględnieniem sprawności instalacji (0,8) SPF 2,9. Podnosząc temperaturę zasilania do 50 C średnioroczne COP spada do 2,6 a SPF do2.1 czyli o ponad 25%. Przy temperaturze zasilania 60 spadek COP idzie do 2.3 a SPF do 1,85 co daje spadek o ok. 35%.

Reasumując pompa ciepła powietrze woda jest ciekawą (pod względem kosztów) propozycją dla niskotemperaturowego ogrzewania budynków w przypadku ogrzewania wysokotemperaturowego jej efektywność będzie znacząco spadać.

środa, 30 listopada 2011

Prawo do czystego powietrza


źródło http://www.jaslonet.pl
Większość z nas irytuje a nawet oburza, gdy „sąsiad” wyrzuca śmieci do lasu, czy wylewa ścieki do przydrożnego rowu. Panuje ogólne społeczne przyzwolenie, aby karać takie osoby. Na tym tle zastanawiające jest, że zupełnie inne podejście mamy w sprawie powietrza, którym wszyscy oddychamy. Spacer wieczorem w okolicy domków jednorodzinnych jednoznacznie daje obraz całkowitej ignorancji społeczeństwa w sprawie czystości powietrza. Nie mówię tu wcale o paleniu śmieci, które także się zdarza, lecz o spalaniu ogólnie dostępnych i legalnych paliw jak węgiel czy drewno. Bardzo zastanawiające jest, dlaczego spalanie paliw stałych i towarzysząca im emisja jest nam zupełnie obojętna, mimo iż uwalniane przy tym związki takie jak SO2, NOx, a zwłaszcza pyły przyczyniają się do zwiększonej śmiertelności wśród ludzi poprzez wywoływanie chorób płuc i raka. Z ignorancją ludzką trudno walczyć i jeżeli ktoś ma ochotę się truć jego wola, lecz dlaczego w świetle prawa można bezkarnie truć całą okolicę? W wielu krajach europejskich spalanie paliw stałych w aglomeracjach miejskich jest po prostu zakazane. Będąc realistą wiem, że taki zakaz w Polsce jest nie możliwy do wprowadzenia jeszcze długo. Jednak dziwi mnie, że powszechnie sprzedawane w Polsce śmieciuchy tzn kotły na paliwo stałe nie spełniają, bo nie muszą żadnych norm emisji spalin? W czyim interesie jest, aby takich norm nie wprowadzić? Niezwykle dziwne dla mnie jest, że nasza cywilizacja i technologia rozwija się tak szybko a w technologii grzewczej tkwimy w średniowieczu a co gorsza nie bardzo nam to przeszkadza.

sobota, 26 listopada 2011

Tani energooszczędny dom ze styropianu.


Budownictwo energooszczędne zazwyczaj kojarzy się z wysoką ceną. Rozwiązanie, jakie prezentuje brzeska firma M3 System może zrewolucjonizować podejście do budynków energooszczędnych.

Budynki wykonywane są z monobloków ze spienionego polistyrenu, które posadowione są na płycie żelbetowej, która nie wymaga głębokich fundamentów. Ogólną stateczność budynku zapewnia siatka z włókna szklanego, które oplata zewnętrzną część obiektu i jest kotwiona w żelbetowej płycie. Takie rozwiązanie zgodnie z zapewnieniami producenta gwarantuje, że budynek odporny jest na wszelkiego rodzaju warunki atmosferyczne, z jakimi możemy spotkać się w Polsce.
Budowa budynku mieszkalnego w Bielczy źródło M3 System
Budowa budynku mieszkalnego w Bielczy źródło M3 System
Budowa budynku mieszkalnego w Bielczy źródło M3 System

Szczególnie imponujące są parametry cieplne budynku. Przenikalność cieplna przez zewnętrzne przegrody tj. ściany, podłogi, dach wynosi 0,07 – 0,09 W/m2*K. Dla porównania polska norma wymaga aby współczynnik przenikania ciepła przez ściany zewnętrzne był niższy niż 0,30 W/m2*K w budynkach pasywnych wskaźnik ten wynosi 0,1 – 0,12 W/m2*K.

Przy zastosowaniu tradycyjnych okien oraz wentylacji grawitacyjnej budynek z monobloków polistyrenowych zużywa rocznie ok. 50 kWh/m2 na rok. Przy zastosowaniu rekuperacji powietrza wentylacyjnego oraz okien o niższym współczynniku przenikania ciepła zużycie energii budynku zbliża się do standardów budownictwa pasywnego tj. zapotrzebowania na energię ok. 10-15 kWh/m2 na rok.

Ważny z punktu inwestycyjnego jest także koszt i czas budowy. Z rozmowy z producentem dowiedziałem się, że cena budowy domu w tej technologii waha się od 900 – 1500 zł/m2 w zależności od standardu wykończenia (surowy/pod klucz). Czas bodowy to zaledwie 4-6 tygodni. Może niedługo to właśnie polskie rozwiązanie zrewolucjonizuje światowe budownictwo energooszczędne?

niedziela, 20 listopada 2011

Opłacalność przeróbki samochodu na CNG

Błyskawicznie rosnące ceny paliw wielu kierowców zaczynają stawiać przed dylematem – odstawić samochód do garażu czy poszukać alternatywy. W Polsce doskonale znaną alternatywą dla benzyny jest baz płynny LPG. Dziś chciałbym przedstawić zasadność ekonomiczną konwersji samochodu na sprężony gaz ziemny, czyli CNG.
Wykorzystanie gazu ziemnego w silnikach spalinowych niesie dużo korzyści ekonomicznych jak i ekologicznych. Porównując ekonomikę wykorzystania gazu ziemnego należy zaznaczyć, że m3 gazu ma znacznie wyższą kaloryczność niż litr gazu propan butan a nawet nieznacznie wyższą niż litr benzyny.

Wartość opałowa gazu ziemnego wysokometanowego
32,26
MJ/m3
Mieszanka LPG (50/50% propan butan) 25,02
25,2
MJ/litr 
Benzyna
31,8
MJ/litr 
Wartości opałowa paliw 
Na podstawie powyższej tabeli można wyliczyć sobie przybliżone spalanie samochodu w przypadku zmiany paliwa. Jeżeli założymy że nasz samochód zużywa 7l/100 km to w przypadku zmiany paliwa na LPG spalanie wzrośnie do 8,8 l/100km a w przypadku przejścia na CNG to spalanie wyniesie 6,9 m3/100 km. Z drugiej strony należy mieć na uwadze że instalacja CNG będzie istotnie droższa w porównaniu do LPG. Czy przeróbka samochodu na CNG może się opłacić? 


benzyna

LPG

CNG

Miesięczny przebieg
2000
km
2000
km
2000
km
Spalanie
7
l/100km
8,8
l/100km
6,9
m3/100km
Miesięczne zużycie paliwa
140
l
176,7
l
138,0
m3







cena paliwa
5,5
zł/l
2,85
zł/l
2,85
zł/m3
koszt miesiąc
770
zł/miesiąc
504
zł/miesiąc
393
zł/miesiąc
koszt rok 1
9240
zł/rok
6042
zł/rok
4720
zł/rok
2
9979
zł/rok
6525
zł/rok
5097
zł/rok
3
10778
zł/rok
7047
zł/rok
5505
zł/rok
4
11640
zł/rok
7611
zł/rok
5945
zł/rok
5
12571
zł/rok
8220
zł/rok
6421
zł/rok
suma
54207
zł
35446
zł
27689
zł
koszy instalacji
0

3000

6000

koszty zdyskontowane
0

3829

7658








suma kosztów
54207

39275

35346

W obliczaniu kosztów założono 8% roczny wzrost cen paliw oraz 5% stopę dyskonta i roczny przebieg 24 000. 

Uwzględniając nawet 2 razy wyższą cenę instalacji CNG w stosunku do LPG w rozpatrywanym 5 – letnim okresie użytkowania auta jazda na CNG generuje najniższe koszty. Problemem jest tu dostępność stacji do tankowania sprężonego gazu ziemnego, których jest jak na lekarstwo i są one jedynie w dużych miastach. Brak infrastruktury szybko chłodzi entuzjazm korzystania z CNG.
Rozwiązaniem może być tu domowa stacja tankowania gazu ziemnego w garażu. Ograniczeniem jest tu dostępność oraz cena domowych sprężarek. Najbardziej atrakcyjnie cenowo wygląda kompresor Phill FuelMaker, który można sprowadzić już za 10 – 12 tyś zł. Tankując samochód w domu można także dodatkowo obniżyć cenę gazu w stosunku do cen na stacji. Zakładając zakup gazu w taryfie W2.1 oraz zużycie energii elektrycznej na kompresję w wielkości 0,44 kWh/m3 sprężony gaz będzie nasz kosztował ok. 2,36zł/m3. Jednak koszty inwestycyjne z 6000zł wzrosną do ok. 18000 zł. 

 

benzyna

LPG

CNG

Miesięczny przebieg
2000
km
2000
km
2000
km
Spalanie
7
l/100km
8,8
l/100km
6,9
m3/100km
Miesięczne zużycie paliwa
140
l
176,7
l
138,0
m3







cena paliwa
5,5
zł/l
2,85
zł/l
2,36
zł/m3
koszt miesiąc
770
zł/miesiąc
504
zł/miesiąc
326
zł/miesiąc
koszt rok 1
9240
zł/rok
6042
zł/rok
3908
zł/rok
2
9979
zł/rok
6525
zł/rok
4221
zł/rok
3
10778
zł/rok
7047
zł/rok
4559
zł/rok
4
11640
zł/rok
7611
zł/rok
4923
zł/rok
5
12571
zł/rok
8220
zł/rok
5317
zł/rok
suma
54207
zł
35446
zł
22928
zł
koszy instalacji
0

3000

18000

koszty zdyskontowane
0

3829

22973








suma kosztów
54207

39275

45901

W obliczaniu kosztów założono 8% roczny wzrost cen paliw oraz 5% stopę dyskonta i roczny przebieg 24 000. 
 
Z powyższego zestawienia wynika, że w przypadku zakupu domowej sprężarki koszty inwestycyjne znacznie wzrastają pogarszając ekonomikę takiego rozwiązania. W tym przypadku najbardziej korzystna jest instalacja LPG. Zakup domowej sprężarki może być opłacalny w przypadku większych przebiegów lub posiadania np. dwóch samochodów. 


benzyna

LPG

CNG


4000
km
4000
km
4000
km

7
l/100km
8,8
l/100km
6,9
m3/100km
0,08
280
l
353,3
l
276,0
m3
0,05






cena paliwa
5,5
zł/l
2,85
zł/l
2,36
zł/m3
koszt miesiąc
1540
zł/miesiąc
1007
zł/miesiąc
651
zł/miesiąc
koszt rok 1
18480
zł/rok
12084
zł/rok
7817
zł/rok
2
19958
zł/rok
13051
zł/rok
8442
zł/rok
3
21555
zł/rok
14095
zł/rok
9117
zł/rok
4
23279
zł/rok
15222
zł/rok
9847
zł/rok
5
25142
zł/rok
16440
zł/rok
10634
zł/rok
suma
108415
zł
70892
zł
45856
zł
koszy instalacji
0

3000

18000

koszty zdyskontowane
0

3829

22973








suma kosztów
108415

74721

68830

W obliczaniu kosztów założono 8% roczny wzrost cen paliw oraz 5% stopę dyskonta i roczny przebieg 48 000.