Pompa ciepła - ekonomika

Prowadząc warsztaty z energetyki odnawialnej często dostaje pytanie. Czy Pompa ciepła się opłaci? Na wstępie należy zaznaczyć, że pytanie to jest źle sformułowane. Pomp ciepła podobnie jak i innych urządzeń grzewczych nie można rozpatrywać w kontekście opłacalności gdyż każde urządzenie grzewcze zawsze generuje koszty. Tendencja w marketingu do upraszczania wszystkiego sprawia, że często pojawiają się opracowania mówiące o „okresie zwrotu” pompy ciepła czy niskich kosztach pracy pomijając nakłady inwestycyjne. W mojej ocenie, jeżeli rozważamy zakup pompy ciepła lub innego urządzenia grzewczego powinniśmy zawsze rozpatrywać je w kontekście generowanych przez nie kosztów (inwestycyjnych i eksploatacyjnych) w założonym okresie użytkowania.

Porównanie ekonomiki wykorzystania pompy ciepła oraz ogrzewania gazowego.

Założenia do analizy

- Rozpatrywany okres analizy kosztów użytkowania 20 lat,

- Analiza nie uwzględnia kosztów serwisu (założono, że koszty serwisu kotłowni gazowej i pompy ciepła będą zbliżone),

- Koszty instalacji zdyskontowano 5% stopą dyskonta, aby odnieść zmianę wartości pieniądza w czasie (dlaczego należy zdyskontować koszty instalacji pisałem tu),

- Założono średni roczny wzrost cen gazu i energii elektrycznej na poziomie 8%

- Koszty ogrzewania są rozpatrywane dla budynków o rocznym zapotrzebowaniu na ciepło od 4500 kWh do 16500 kWh,

- Założono, że koszt przyłącza gazowego nie będzie wyższy niż 4500 zł,

- W przypadku pompy ciepła założono 70% pracę w tańszej taryfie nocnej i magazynowanie energii,

- Z uwagi na konieczność akumulacji energii cieplnej założono sprawność akumulacji na poziomie 85%,

- Założono, że zarówno systemy ogrzewania oparte o pompę ciepła jak i gazowy będą wysoce efektywne przy stratach przesyłu na poziomie 5% i stratach regulacji 3%,

Dla tak przyjętych założeń koszty systemu grzewczego w okresie 20 lat wyglądają następująco

Zestawienie kosztów użytkowania dla kotłowni gazowej

Zestawienie kosztów użytkowania dla kotłowni z pompą ciepła powietrze - woda

Zestawienie kosztów użytkowania dla kotłowni z pompą ciepła solanka - woda (sondy pionowe)

Podsumowanie analizy

Link do arkusza kalkulacyjnego z obliczeniami

W zestawieniu kolorem zielonym zaznaczono najbardziej ekonomicznie uzasadnione rozwiązanie w przyjętych warunkach analizy (każdy powinien je dostosować do własnych warunków inwestycyjnych)

W przypadku popularnego domu o powierzchni 150 m w każdym wariancie energetycznym pompa ciepła woda – woda (solanka – woda) o dolnym źródle w postaci sond pionowych generowała wyższe koszty niż ogrzewanie gazowe. Sytuacja ta wynikła z bardzo wysokich nakładów inwestycyjnych związanych zarówno z zakupem samej pompy jak i wykonaniem dolnego źródła. Znacznie lepszą ekonomiką wykorzystania charakteryzuje się pompa ciepła powietrze – woda. W tym przypadku dla budynku zużywającego więcej niż 9000 kWh energii cieplnej rocznie (150m2 60 kWh/m2) kotłownia z pompą ciepła powietrze-woda generowała niższe sumaryczne koszty niż kotłownia gazowa. Ogrzewanie gazowe okazało się bezkonkurencyjne cenowo w przypadku budynków bardzo energooszczędnych. W tym przypadku niskie zużycie energii premiowało rozwiązania o niskich nakładach inwestycyjnych.